Instrumenten

Initiatiefvoorstel

Sinds de invoering van het dualisme kan ieder raadslid zelf een raadsvoorstel indienen en zo een opdracht aan B&W geven. Bijvoorbeeld voor nieuw beleid of aanpassing van een verordening.

Amendement

Een raadslid kan een voorstel indienen om de tekst van een raadsvoorstel aan te passen. Zo wijzigingsvoorstel heet een amendement. Als een meerderheid van de raad het amendement steunt, wordt het oorspronkelijke raadsvoorstel gewijzigd vastgesteld.

Motie

Als een raadslid wil dat de raad ergens zijn mening over uitspreekt, kan een raadslid tijdens de raadsvergadering een motie indienen. Een motie is een korte schriftelijke verklaring met een oordeel, wens of verzoek. Als een meerderheid van de raad voor de motie stemt, is deze ‘aanvaard’.

Recht van interpellatie

Volgens het recht van interpellatie kan een raadslid in de raadsvergadering vragen stellen over onderwerpen die niet op de agenda staan. Elk individueel raadslid kan verzoeken om een interpellatie, maar de raad beslist als geheel of hij de interpellatie toestaat. Een raadslid moet een verzoek tot interpellatie uiterlijk 48 uur voor aanvang van de vergadering bij de voorzitter indienen.

Vragenrecht

Om zijn controlerende rol goed uit te oefenen heeft de raad het recht om vragen te stellen aan het college. Dit kan op verschillende manieren:

Een raadslid kan schriftelijke vragen indienen over alle onderwerpen die de raad aangaan. Het college moet de schriftelijke vragen binnen 30 dagen schriftelijk beantwoorden of binnen die tijd gemotiveerd aangeven waarom beantwoording langer gaat duren.

Voorafgaand aan elke raadsvergadering is er een vragen-halfuurtje. Tijdens dit halfuur kunnen de leden van de gemeenteraad vragen stellen aan het college van B&W. De verantwoordelijk wethouder beantwoordt de vragen. Het mondeling vragenuur is vooral bedoeld voor actuele onderwerpen waarbij het raadslid snel een antwoord van het college wil.

Recht van inlichtingen

Als een raadslid achtergrondinformatie over een onderwerp wil hebben kan hij het college om inlichtingen over dat onderwerp verzoeken. Het college beantwoordt het verzoek om inlichtingen mondeling in de eerstvolgende raadsvergadering.

Budgetrecht

De gemeenteraad gaat over het geld. Zo stelt de raad de gemeentebegroting en de gemeenterekening vast. Bij de invoering van het dualisme is geregeld dat de raad voortaan zelf een programmabegroting opstelt. Daarin staat wat de raad op diverse terreinen wil bereiken en hoeveel geld de raad daarvoor beschikbaar stelt. Uitvoering is vervolgens aan het college van B&W.

Ambtelijke ondersteuning

De gemeenteraad heeft een eigen ondersteunende afdeling; de griffie. Daarnaast kan de raad een beroep doen op ambtelijke ondersteuning vanuit de gemeentelijke organisatie. Bijvoorbeeld bij het voorbereiden van een initiatiefvoorstel.

Recht van onderzoek

Elk raadslid kan een voorstel doen om een onderzoek in te stellen. Het onderzoek gaat alleen door als een meerderheid van de raad er voor stemt. Het onderzoek wordt uitgevoerd door een onderzoekscommissie, waarvan de leden door de raad worden benoemd. Een onderzoekscommissie bestaat uit ten minste drie raadsleden. Collegeleden kunnen geen lid zijn van een onderzoekscommissie.

Terug