Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn als een bouwaanvraag in strijd is met het bestemmingsplan. Wanneer iemand wil afwijken van het geldende bestemmingsplan kan ontheffing worden verleend. Een ontheffing is geen recht. Per verzoek wordt een afweging gemaakt. Er zijn drie ontheffingen mogelijk volgens de Wet ruimtelijke ordening (Wro).

Ontheffing binnen het bestemmingsplan op grond van artikel 3.6 Wro

De ontheffing van de bepalingen die in een bestemmingsplan zijn opgenomen volgens artikel 3.6 lid 1 onder c Wro is een zogenaamde binnenplanse ontheffing. In de regels van het bestemmingsplan zelf is al opgenomen waarvoor en op welke manier en tot welke grenzen ontheffing kan worden verleend van sommige bepalingen in dat bestemmingsplan.

De tijdelijke ontheffing op grond van artikel 3.22 Wro

Met artikel 3.22 Wro kan van de regels van een bestemmingsplan voor een bepaalde termijn ontheffing worden verleend.
Het moet dan gaan om een voorziening in een tijdelijke behoefte. Dit is een zogenaamde buitenplanse ontheffing. De maximale termijn waarvoor ontheffing kan worden verleend is vijf jaar. Bij het verlenen van ontheffing van de regels van het bestemmingsplan voor een bepaalde periode moet een procedure worden gevoerd. Het voornemen om ontheffing te verlenen moet kenbaar worden gemaakt. Tegen dit voornemen kunnen zienswijzen worden ingediend.

Ontheffing op grond van artikel 3.23 Wro

Met deze procedure kan ontheffing worden verleend van de regels van een bestemmingsplan voor 'kruimelgevallen'. Met deze ontheffing kan sneller worden meegewerkt aan bepaalde bouwplannen dan wanneer eerst een procedure doorlopen moet worden om het bestemmingsplan te herzien.
Het gaat hierbij om uitbreidingen of bijgebouwen bij woningen en andere gebouwen. Maar ook om kleine gebouwen ten behoeve van openbare nutsvoorzieningen en openbaar vervoer, kleine bouwwerken geen gebouw zijnde, kassen en bedrijfsgebouwen van lichte constructie, het gebruik van gronden of bouwwerken ten behoeve van evenementen en het wijzigen van het gebruik van bouwwerken.